Bona Mater to spółka partnerska założona w 2005 roku przez Konsultantów Laktacyjnych IBCLC.

Na terenie Polski uprawnienia Międzynarodowych Konsultantów Laktacyjnych (IBCLC) posiada 116 osób, nie wszystkie praktykują.

Spotkanie z konsultantem umawiane jest telefonicznie:

0 502 943 946

Trwa zwykle około godziny i dlatego powinno być wcześniej umówione. Na wizytę zapraszamy mamę z dzieckiem. Mile widziana jest także obecność bliskiej osoby wspierającej np. taty lub babci. Należy zabrać ze sobą książeczkę zdrowia dziecka, w niej są zebrane niezbędne informacje, ponadto zwykle potrzebne są dwie tetrowe pieluszki, a jeśli dziecko jest dokarmiane, potrzebne będzie trochę odciągniętego pokarmu lub gotowej mieszanki.

Spotkanie z reguły, rozpoczyna rozmowa na temat problemu, z którym się zetknęliście oraz dotychczasowego karmienia dziecka i wszystkiego, co jest z nim związane. Następnie maluszek jest rozbierany i ważony, a potem oglądany i badany przez konsultanta. Zwykle oglądane i badane są też piersi mamy. Później przychodzi czas na przytulenie i nakarmienie dziecka a czujna obserwacja konsultanta i jego wskazówki pozwalają skorygować ewentualne błędy. Na zakończenie konsultant przedstawia możliwe sposoby rozwiązania istniejącego problemu do Was należy decyzja, co do drogi, jaką wybierzecie. Konsultant wspólnie z Wami ustala sposób dalszego postępowania. Wszystkie wskazówki otrzymujecie w formie pisemnej, a także termin ewentualnej kolejnej wizyty.

Możliwe jest także zamówienie wizyty domowej konsultanta.

Narodowy Fundusz Zdrowia nie refunduje kosztów wizyt uznając je za ponadstandardowe.
Konsultacje w gabinecie oraz wizyty domowe są odpłatne.


Kiedy możemy pomóc?

planujesz lub jesteś w ciąży

• Jeśli masz wątpliwości czy karmić dziecko piersią lub czy będzie to możliwe w Twoim przypadku.
• Jeśli nie wiesz jak przygotować się do karmienia piersią.
• Jeśli potrzebujesz informacji na temat karmienia noworodków i niemowląt.
właśnie urodziłaś dziecko

Są mamy i dzieci, które od pierwszych chwil po porodzie nie mają żadnych kłopotów z karmieniem, wszystko idzie dobrze i nic nie trzeba poprawiać. Ci szczęściarze są jednak w mniejszości. Najczęściej, zarówno mama jak i noworodek, muszą dopiero uczyć się tej SZTUKI. Wtedy przydaje się ktoś doświadczony, kto pokaże, pomoże, doradzi, rozwieje wątpliwości, wesprze.

Jeśli w Twoim otoczeniu nie znajdujesz kogoś takiego chętnie Ci pomożemy. Zainwestuj w wiedzę. Postaw na dobry początek, warto dobrze zacząć, bo błędy popełnione w pierwszych dniach po porodzie często przekształcają się w poważne problemy.

• Pomagamy przyjąć prawidłową i właściwą w danej sytuacji pozycję do karmienia oraz dobrze przystawić dziecko do piersi.
• Uczymy mamy jak dać sobie radę z niejadkami, nerwusami, żarłokami, śpiochami i dziećmi, które nie potrafią prawidłowo ssać.
• Doradzamy i informujemy: jak często i jak długo karmić, jak poznać czy dziecko się najada, co robić by mieć odpowiednią ilość pokarmu, jak sobie poradzić z nawałem pokarmu i bolesnymi brodawkami, co powinna jeść i pić matka karmiąca.
• Uczymy jak można odciągać pokarm, przechowywać go i w bezpieczny sposób podać dziecku, kiedy nie ma przy nim mamy.
• Wyjaśniamy wątpliwości, które zrodziły się w związku z różnymi sprzecznymi informacjami na temat karmienia piersią, jakie docierają do młodych rodziców.

pojawiły się problemy związane z karmieniem piersią:

Wspomagamy Ciebie w poznaniu Twojego ciała i możesz liczyć na kompetentną pomoc z naszej strony, jeśli:

• masz poranione lub bolesne brodawki
• masz zastój lub obrzęk piersi
• masz zapalenie lub ropień piersi
• masz za mało lub za dużo pokarmu
• masz wątpliwości co do jakości pokarmu
• masz chore dziecko
• masz wcześniaka
• masz dziecko, które nie przybiera właściwie na wadze
• masz dziecko, które ulewa, wymiotuje, ma kolki, oddaje nieprawidłowe stolce
• musisz być na jakiś czas oddzielona od dziecka i chcesz utrzymać laktację
• musisz dokarmiać dziecko
• jesteś chora, bierzesz leki i nie wiesz czy możesz karmić
• nie możesz odmówić sobie papierosów, kawy lub alkoholu
• jeśli są wskazania i jeśli sytuacja tego wymaga odsyłamy do innych specjalistów lub polecamy wykonanie badań diagnostycznych

Możemy się również okazać pomocne w sytuacjach szczególnych takich jak:
• karmienie wieloraczków
• karmienie piersią w ciąży i dwojga dzieci w różnym wieku
• chęć powrotu do karmienia piersią po przerwie
• chęć karmienia piersią dziecka adoptowanego
• potrzeba pogodzenia karmienia piersią z aktywnością zawodową
• rozszerzanie diety dziecka karmionego piersią
• chęć odstawienia dziecka od piersi
• hamowanie laktacji

Dlaczego warto karmić piersią?

Co będzie miało z tego Twoje dziecko?

• dostanie pokarm idealnie dopasowany do jego aktualnych potrzeb
• często będzie bardzo blisko swojej mamy, będzie czuło jej ciepło, zapach, słyszeć będzie bicie jej serca co da mu poczucie bezpieczeństwa
• będzie miało o wiele większe szanse na zdrowe pierwsze miesiące życia - bez biegunek, zapalenia ucha środkowego, infekcji górnych dróg oddechowych, nietolerancji pokarmowych
• w przyszłości jest mniej prawdopodobne, że zachoruje na takie ciężkie choroby jak cukrzyca, alergia czy otyłość
• dzięki ssaniu piersi będzie mieć lepszy start przy nauce mówienia i mniejsze ryzyko wad zgryzu i wad wymowy
• będzie mieć wyższy o kilka punktów poziom inteligencji i lepsze przystosowane społecznie
• będzie mieć szczęśliwszą i bardziej cierpliwą mamę która ma możliwość odczucia wielkiej satysfakcji

Co możesz mieć z karmienia piersią?

• zdrowsze, mądrzejsze i szczęśliwsze dziecko
• mniej pracy i więcej satysfakcji z macierzyństwa
• lepszy kontakt z dzieckiem, łatwiejsze rozpoznawanie jego nastrojów i potrzeb
• mniejsze ryzyko zachorowania w przyszłości na raka piersi i jajnika oraz na osteoporozę
• większe szansę na utratę zbędnych kilogramów
• naturalną ochronę przed zajściem w ciążę, co najmniej przez pierwsze trzy miesiące wyłącznego karmienia piersią
• poważne oszczędności finansowe - na mieszankach, akcesoriach do karmienia sztucznego wydatkach na opiekę lekarską i leki dla dziecka
• satysfakcję, że nie dajesz zarobić wielkim koncernom produkującym sztuczną żywność dla dzieci i akcesoria do karmienia oraz oszczędza Ziemi i Ludzkości wielu zanieczyszczeń, śmieci, marnowania wody i energii

Przechowywanie pokarmu
• Pokarm może być przechowywany w naczyniu z przykrywką, szklanym lub plastikowym przeznaczonym do żywności lub specjalnych torebkach plastikowych
• Naczynie musi być umyte ciepłą wodą i detergentem, starannie wypłukane i wyparzone (dla dzieci donoszonych i zdrowych) lub wygotowane (dla wcześniaków i dzieci chorych).
• Pokarm najlepiej przechowywać w porcjach na jedno karmienie.
• Na pojemniku napisać trzeba datę i godzinę odciągnięcia pokarmu oraz jego objętość.
• Najlepiej nie mieszać mleka odciągniętego w różnym czasie, a jeżeli już to z 12 godzin i po uprzednim schłodzeniu.

Miejsce przechowywania

Czas przechowywania dla dzieci zdrowych

Czas przechowywania dla wcześniaków i dzieci chorych

W temperaturze pokojowej

8 -12 godzin

0 -1- 4 godzin

W torbie chłodniczej z wkładami chłodzącymi

24 godziny

24 godziny

W lodówce (3 -5 C)

3 - 4 dni

24 - 48 godzin

W zamrażalniku lodówki (-10 C)

2 tyg.

Nie nadaje się

W zamrażarce (-18, -20 C)

6 - 12 miesięcy

6 miesięcy



• Pokarm można rozmrażać i podgrzewać w kąpieli wodnej, której temperatura nie powinna przekraczać 50 o C
• Pokarmu kobiecego nie gotuje się, nie podgrzewa się bezpośrednio na palniku kuchenki ani w kuchence mikrofalowej.
• Przed podaniem dziecku najlepiej podgrzać go do temperatury 36 o C (dziecko może jeść również mleko w temperaturze pokojowej, ale nie chłodniejsze).
• Jeżeli dziecko chore lub wcześniak nie wypije całej porcji mleka reszta nie nadaje się do dalszego przechowywania.
• Pokarm rozmrożony przeznaczony dla zdrowych, donoszonych dzieci może być przechowywany w lodówce przez 24 - 48 godzin a dla wcześniaków do 9 godzin.
• Nie wolno powtórnie zamrażać rozmrożonego pokarmu.

Orientacyjne porcje pokarmu na jedno karmienie dla dzieci w różnym wieku:

0 - 2 tygodnie

60 - 80 ml

2 tygodnie - 2 miesiące

80 -150 ml

2 - 4 miesiące

150 - 180ml

4 - 6 miesięcy

180 - 200 ml

dokładka

30 - 60 ml


Model żywienia niemowląt karmionych piersią (*1)

Wiek (miesiące)

Styl karmienia

Sugerowana liczba posiłków

Rodzaj pożywienia/żywność uzupełniająca

1-6

Zalecane: Wyłączne karmienie piersią

Karmienie piersią zależnie od potrzeb dziecka

Karmienie piersią
Posiłki uzupełniające(*2)-

można wprowadzić wyjątkowo przed końcem 6 miesiąca (ze wskazań lekarskich ewentualnie na życzenie matki można wprowadzić mleko początkowe lub następne, w zależności od wieku dziecka). Nie mogą zastępować karmienia piersią lecz je uzupełniać - powinny być oferowane po nakarmieniu piersią. Powinny być podawane z kubeczka lub łyżeczką, nie przez smoczek:

Początkowo:
Zupa - papka jarzynowa;
Następnie:
Zupa jarzynowa(*3) z gotowanym mięsem (bez wywaru) z bezglutenowym kleikiem zbożowym lub papka jarzynowa z mięsem gotowanym; Sok owocowy - najlepiej przecierowy - lub przecier owocowy (może być z dodatkiem kleiku bezglutenowego).

7

Karmienie piersią

5-6

Posiłki uzupełniające: Wprowadzane po raz pierwszy w 7 miesiącu posiłki uzupełniające rozpocząć według zasad podanych dla okresu wcześniejszego, w następnie wprowadzać stopniowo: Kaszka/kleik bezglutenowy(*4) 1/2 żółtka co drugi dzień.

8

Karmienie piersią

5

Posiłki uzupełniające: Jak w 7 miesiącu.

9

Karmienie piersią

5

Posiłki uzupełniające: Jak w 8 miesiącu oraz Biszkopty bezglutenowe, chrupki kukurydziane;
Zmiana: całe żółtko co drugi dzień.

10

Karmienie piersią

5

Posiłki uzupełniające:
Jak w 9 miesiącu
z tym, że:
Zmiana:
obiad z 2 dań - zupka + jarzynka z dodatkiem gotowanego mięsa (*5) Zmiana:
produkty zbożowe - w tym glutenowe - kaszki, kleiki, kasze, bulki, chleb sucharki.

11-12

Karmienie piersią

4-5

Posiłki uzupełniające: Jak w 10 miesiącu z tym, że
Zmiana:
wprowadzić cale jajko 3-4 razy w tygodniu Twarożek, kefir, jogurt 1-2 razy w tygodniu


1. Model opracowany przez zespół IMiDz: doc. dr hab. med. Janusz Książyk, doc. dr hab. med. Zofia Rudzka-Kańtoch, dr inż. Halina Weker.
2. Nowe produkty - owoce, warzywa, kasze, mięso itd. Wprowadzać należy kolejno i osobno, obserwując reakcję dziecka i zaczynając od małych ilości, np. 3 - 4 łyżeczki. Kolejność wprowadzanych produktów może być zmodyfikowana przez lekarza.
3. Składnikiem tłuszczowym zup jarzynowych może być wysokiej jakości masło, oliwa z oliwek lub bezerukowy olej rzepakowy.
4. Zaleca się by wprowadzane produkty zbożowe były wzbogacane w żelazo.
5. Konsystencja jarzyn i mięsa powinna stymulować żucie pokarmu.

Jak sprawdzić czy Twoje dziecko karmione piersią najada się?

Nie ma powodu do niepokoju gdy:
1. Karmisz przynajmniej 8 razy na dobę (również w nocy) i oboje nie macie kłopotu z techniką karmienia – Ty prawidłowo przystawiasz, dziecko prawidłowo ssie.
2. Dziecko jest aktywne przy piersi; kiedy ssie z jednej piersi słychać połykanie przez przynajmniej 5 – 10 min.
3. Czujesz rozluźnienie piersi po karmieniu (przez pierwsze tygodnie po porodzie).
4. Dziecko budzi się do karmienia, wygląda na zadowolone po karmieniu (zasypia bądź spokojnie czuwa), jest aktywne przez co najmniej 4 godz. dziennie, ma prawidłowo napięte mięśnie, reaguje na bodźce.
5. Dziecko od 3 doby życia moczy przynajmniej 6 pieluszek na dobę a mocz jest jasny i bezwonny.
6. Od 4 doby robi żółte, papkowate stolce, 2 – 5 lub więcej na dobę (przez pierwsze tygodnie po porodzie).
7. Dziecko odpowiednio przybywa na wadze: przynajmniej 120g na tydzień (500g na miesiąc).
Warto skontrolować ciężar ciała malucha w tydzień, dwa po wyjściu ze szpitala !

Profilaktyka niedoboru witaminy K u dzieci karmionych piersią.

Witamina K odgrywa istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi. Niedostateczna podaż witaminy K może spowodować krwawienie spowodowane jej niedoborem.
Problem ten dotyczy noworodków i niemowląt do końca trzeciego miesiąca życia.
Karmienie piersią jest najlepszym sposobem żywienia dziecka w pierwszych miesiącach życia, jednakże zawartość witaminy K w mleku kobiecym wynosi około 0,25 mikrogram na 100 ml i jest niewystarczająca do pokrycia dobowego zapotrzebowania.

1. Wszystkie noworodki powinny otrzymać witaminę K tuż po urodzeniu.
2. Dzieci karmione piersią wymagają dalszych, codziennych dawek witaminy K w okresie od 2 tygodnia do końca 3 miesiąca.
3. Zdrowe dzieci – 25 mikrogram na dobę.
4. Dzieci chore z przewlekłą biegunką, przedłużająca się żółtaczką, przejściową cholestazą – 50 mikrogram na dobę.
5. W przypadku określonych chorób przewlekłych – dawka jest zgodna z rekomendacjami dla danej jednostki chorobowej i jest określana indywidualnie.

Dzieci karmione mieszankami mlecznymi po otrzymaniu po urodzeniu dawki witaminy K nie wymagają dodatkowej podaży tej witaminy jest ona, bowiem standardowo umieszczana w tych preparatach.

Prawdy i mity o karmieniu piersią

• Mleko kobiece jest białe.
MIT - Pokarm kobiecy zależnie od fazy laktacji może być w kolorze od jasnożółtego, poprzez kolor kawy z mlekiem do intensywnie pomarańczowego - jest to kolorystyka pierwszego pokarmu pojawiającego się w piersiach zwanego także siarą. Mleko kobiece dojrzałe przypomina rozcieńczone mleko krowie. Kolor jest zależny też od fazy karmienia - pierwszy pokarm wypływający z piersi tuż po przystawieniu do niej dziecka jest przezroczysty - dopiero w miarę wypływu z piersi nasyca się bielą i dalej aż do uzyskania żółtawego odcienia.

• Dziecko można wykarmić jedną piersią.
PRAWDA - Pierś jest zdolna wyprodukować dostateczną ilość pokarmu, tak by zapewnić prawidłowy rozwój dziecka.

• Małe piersi to za mało pokarmu dla dziecka.
MIT - Ilość wyprodukowanego pokarmu zależy przede wszystkim od ilości tkanki gruczołowej w piersiach, a małe piersi to zwykle mniej tkanki tłuszczowej a prawidłowa ilość tkanki gruczołowej.

• Karmienie piersią musi boleć, a matka powinna się poświęcać.
MIT - Dla większości kobiet karmienie piersią jest bezbolesne. Ból jest sygnałem, że należy skorygować sposób przystawiania dziecka do piersi.

• Każda kobieta karmiąca musi stosować specjalną dietę.
MIT - Jeżeli rodzice dziecka nie są alergikami - nie ma powodu by restrykcyjnie ograniczać dietę kobiety karmiącej. Dla wszystkich matek wskazane jest stosowanie zdrowej diety lekkostrawnej.

• Trzeba pić dużo płynów aby w piersiach mieć dostateczną ilość pokarmu.
MIT - Nie ma bezpośredniego powiązania pomiędzy ilością wypitego płynu, a ilością wyprodukowanego pokarmu. Płyny wypijane w nadmiarze hamują produkcję pokarmu. Należy pić zgodnie z odczuwanym pragnieniem.

• Po każdym karmieniu należy opróżniać piersi tak, by pokarm się nie zepsuł.
MIT - Pokarm w piersiach powstaje na bieżąco, w ilości zgodnej z zapotrzebowaniem dziecka. Opróżnianie piersi ponad ilość jaką potrzebuje dziecko - powoduje nadmierne zwiększanie produkcji, a za tym idzie groźba pojawienia się przepełnienia piersi.

• Dziecko karmione pokarmem matki należy w czasie upałów poić herbatką.
MIT - Skład pokarmu jest zmienny, dostosowuje się także do warunków zewnętrznych. W czasie upałów - zawiera więcej wody, a dzieci wtedy zwykle częściej, a krócej chcą ssać pierś. Z podobna sytuacją mamy do czynienia zimą w suchych pomieszczeniach ogrzewanych kaloryferami.

• Pokarm jest za mało wartościowy, zbyt wodnisty, niskokaloryczny.
MIT - Pokarm matki jest najwłaściwszym pokarmem dla jej dziecka - dostosowanym do jego potrzeb - związanych z wiekiem, dojrzałością, czynnikami zewnętrznymi (upały). Jest zmienny - dlatego doskonały - potrafi dopasować się do potrzeb dziecka.

• Dziecko od początku trzeba uczyć dyscypliny - nie karmić częściej, niż co 3 godziny.
MIT - Dziecko trzeba kochać, a jego potrzeby biologiczne wymagają karmienia nie rzadziej niż co 3 godziny, co oznacza, że są dzieci, które potrzebują jeść częściej. Należy im to umożliwić dla dobra obu stron.

• Noworodek powinien w nocy spać.
MIT - Noworodek funkcjonuje według rytmu jeszcze z okresu ciąży - pory dnia nie mają dla niego znaczenia. A ze względu na to, że jest karmiony bardzo rozcieńczonym pokarmem wymaga częstych karmień - także w nocy. W pierwszych tygodniach najdłuższa przerwa nocna nie powinna trwać więcej niż 4 godziny.

• Jeśli karmisz ponad rok - Twój pokarm jest bezwartościowy.
MIT - Po ustabilizowaniu laktacji, a ma to miejsce ok. 6 tygodnia po porodzie - pokarm dojrzewa i do końca laktacji nie ulega znaczącym zmianom. Nadal jest pełnowartościowy - zmienia się jedynie jego znaczenie dla dziecka, które prócz pokarmu z piersi dostaje także wiele innych, smacznych kąsków.

• Dziecko czteromiesięczne należy dokarmiać gotowymi potrawami ze słoiczków, przygotowanymi specjalnie dla dzieci w tym wieku.
MIT - Nie jest to konieczne, gdyż pokarm matki zaspakaja wszystkie potrzeby dziecka do końca 6 miesiąca życia, a ze względu na kontakt z alergenami nie jest to wskazane.

• Jeżeli zajdziesz w następną ciążę - musisz bezwzględnie zaprzestać karmienia, gdyż jest to szkodliwe dla rozwijającego się płodu.
MIT - Karmienie piersią można kontynuować w trakcie nowej ciąży, bez szkody dla młodszego dziecka, o ile nie jest ona zagrożona (np. poród przedwczesny, bóle krzyża). Zwykle około 5 miesiąca ciąży, ze względu na zmiany hormonalne zmienia się smak pokarmu i dziecko samo odstawia się od piersi. Po porodzie można kontynuować karmienie juz dwójki dzieci.

• Napar z kopru włoskiego ma działanie pobudzające laktację.
PRAWDA - Koper włoski jak i kilka innych ziół z rodziny baldaszkowatych uznawany jest przez medycynę tradycyjną za produkt pobudzający laktację. Jednak jak dotąd badania naukowe nie potwierdziły tego faktu.

• W okresie karmienia nie wolno jeść owoców pestkowych ani pić soków z nich sporządzonych.
MIT - Nie ma badań na ten temat. Na pewno nie wolno pić kompotów sporządzonych z owoców wraz z pestkami, gdyż zawierają one pewne ilości szkodliwego kwasu pruskiego. Z takich samych powodów nie należy pić soków przygotowanych przemysłowo z owoców pestkowych. Jeśli nie jesteś uczulona na te owoce - nie ma powodu by rezygnować z wiśni lub śliwek.

• Uszkodzenie brodawek jest normalnym, przejściowym stanem.
MIT - Uszkodzenie brodawek jest konsekwencją nieprawidłowego ssania piersi przez dziecko i wymaga pilnej korekcji.

• Biała kapusta stosowana w formie zimnych okładów ma działanie łagodzące dolegliwości przepełnienia piersi.
PRAWDA - Zimne okłady z lekko zgniecionych liści kapusty przynoszą ulgę przepełnionym piersiom i mają działanie przeciwzapalne. Sok wyciśnięty z liści kapusty nie wykazuje takich właściwości.

• Napar z szałwii ma działanie hamujące laktację
PRAWDA - Szałwia ma działanie zbliżone do estrogenów, prawdopodobnie dlatego hamuje produkcję pokarmu. Można pić jej napar lub używać do okładów. Nie należy stosować wewnętrznie dłużej niż 10 dni.

• Pokarm kobiecy można magazynować i przechowywać.
PRAWDA - Zależnie od warunków, dla dziecka zdrowego, donoszonego pokarm można przechowywać nawet do roku. Zasady przechowywania można znaleźć w zakładce - WARTO WIEDZIEĆ.

• Piersi nie wolno masować.
PRAWDA - Pierś jest gruczołem a nie mięśniem. Nie należy wywierać na nią bolesnego ucisku, gdyż może to spowodować uszkodzenie wewnętrznych struktur (pęcherzyków mlecznych i przewodów), a to grozi poważnymi konsekwencjami -możliwością pojawienia się ropnia.

• Picie bawarki pobudza produkcję mleka w piersiach.
MIT - Nie ma badań potwierdzających takie działanie bawarki.